Siedmioklasowa Szkoła im. Markiana Szaszkewicza powstała w 1911 roku, w setną rocznicę urodzin ks. Markiana Szaszkewicza z inicjatywy Bractwa im. św. Mikołaja w Przemyślu oraz Ukraińskiego Towarzystwa Pedagogicznego. Na działce Bractwa przy ul. Smolki zbudowano dwupiętrowy budynek, który stał się siedzibą szkoły. Częściowo utrzymywana była przez rząd austriacki (opłacał nauczycieli), a resztę (utrzymanie budynku i inne wydatki) opłacało Ukraińskie Towarzystwo Pedagogiczne. Uczniowie pochodzili z Przemyśla, jego przedmieść i okolicznych wsi. W owym czasie uczyło się w niej około 250 uczniów.
O działalności szkoły w okresie międzywojennym pisze B. Zahajkewicz:(...) w roku szkolnym 1937/38 w siedmiu klasach i czterech dodatkowych oddziałach uczyło się ponad pół tysiąca dzieci (...) W tym roku szkoła posiadała dziesięciu nauczycieli na państwowych etatach, jednego kontraktowego, czterech dochodzących i katechetę (...) Opłacało ich koło Towarzystwa ?Ridna Szkoła? z czesnego uczniów. Szkoła ta nigdy nie była państwową. (...) Przy szkole istniał Komitet Rodzicielski, który współpracował z dyrektorem i Radą Pedagogiczną, opiekował się biednymi uczniami oraz opłacał wydatki administracyjne (...). Podobnie jak w innych ukraińskich szkołach Przemyśla i tutaj prowadzono aktywną, na odpowiednim poziomie, działalność kulturalną.
Podczas sowieckiej okupacji Przemyśla w latach 1939-41 szkołę im. M. Szaszkewicza zamieniono na szkołę im. Iwana Franki. Po zajęciu całego miasta przez Niemców (28 czerwca 1941) w budynku szkoły przy ul. Smolki znajdował się szpital wojskowy. Jednak później władze okupacyjne zezwoliły na otwarcie czterech polskich szkół podstawowych, szkołę handlową, krawiecką i gospodarczą. Ukraińcom zezwolono otworzyć szkołę podstawową przy ul. Smolki, a także gimnazjum ogólnokształcące i kupieckie. Zimową porą 1941/42 i 1942/43 przez szereg tygodni szkoły były zamknięte z powodu braku opału i epidemii tyfusu plamistego, a w roku 1944 wszystkie obiekty oświatowe zajęto na cele wojskowe. 27 lipca 1944 roku Niemcy zostali wyparci z Przemyśla. W większości placówek oświatowych rok szkolny rozpoczął się mimo trudności 1 września 1944 r. W Przemyślu w dalszym ciągu prowadziła nauczanie szkoła podstawowa z ukraińskim językiem nauczania im. M. Szaszkewicza przy ul. Smolki, w której uczyło się 452 dzieci, w tym 235 dziewcząt i 217 chłopców (stan na 17.VI.1945 r.). Ostatecznie 15 października 1945 roku zamknięto Szkołę Podstawową im. M. Szaszkewicza i wszystkie inne z ukraińskim językiem nauczania.
Po niespełna 46 latach przerwy, Komitet Założycielski, któremu przewodniczył dr Jerzy Stabiszewski, po zebraniu podpisów rodziców, życzeniem których było, aby ich dzieci uczyły się języka ojczystego, podjął starania o wznowienie działalności szkoły dla mniejszości ukraińskiej. W odpowiedzi na te działania Kurator Oświaty i Wychowania w Przemyślu utworzył z dniem 1-go czerwca 1991 roku Szkołę Podstawową nr 17 w Przemyślu z ukraińskim językiem nauczania, przydzielając jej siedzibę w budynku przy ul. Smolki 10, gdzie pierwszego września rozpoczęła się nauka . Funkcję dyrektora powierzono Julianowi Bakowi.
Wszystkie dane podawane niżej są oparte na dokumentacji znajdującej się w archiwum szkolnym. Zarządzeniem Kuratora Oświaty i Wychowania w Przemyślu z dnia 8 listopada przywrócono szkole imię Markiana Szaszkewicza. W tym pierwszym roku szkolnym 1991/92 rozpoczęto naukę w oddziale przedszkolnym (klasa ?0?) oraz w klasach I-VII. Nie utworzono klasy VIII, gdyż rodzice nie chcieli przenosić uczniów ostatniej klasy szkoły podstawowej do nowej placówki. W poszczególnych oddziałach uczyła się następująca liczba uczniów: klasa VII - 11 (wych. J. Bak), klasa VI - 13 (wych. M. Ficak), Klasa V - 18 (wych. M. Tucka), klasa IV - 15 (wych. A. Bogusz), klasa III - 21 (wych. M. Tucka), klasa II - 18 (wych. A. Łuka), klasa I - 23 (wych. L. Pilipowicz), klasa ?0? - 26 (wych. M. Mryczko). Łącznie 145 dzieci.
Rok szkolny 1992/93 to już pełna ośmioklasowa szkoła z oddziałem przedszkolnym. Ilość uczniów w poszczególnych klasach była następująca: klasa VIII - 11 (wych. J. Bak), klasa VII - 11 (wych. M. Ficak), klasa VI - 16 (wych. A. Leskiw), klasa V - 17 (wych. A. Bogusz), klasa IV - 25 (wych. B. Biłas), klasa III - 16 (wych. B. Biłas), klasa II - 21 (wych. L. Pilipowicz), klasa I - 28 (wych. M. Tucka), klasa ?0? - 22 (wych. M. Mryczko). Łącznie 167 dzieci. W tym roku szkołę opuścili pierwsi absolwenci. Zdecydowana większość trafiła do ogólnokształcących szkół średnich.
W roku szkolnym 1993/94 ilość uczniów w poszczególnych klasach była następująca: klasa VIII - 11 (wych. M. Ficak), klasa VII - 17 (wych. A. Leskiw), klasa VI - 16 (wych. M. Czarna, A. Bogusz), klasa V - 23 (wych. A. Saładiak), klasa IV - 17 (wych. B. Biłas), klasa III - 23 (wych. L. Pilipowicz), klasa II - 26 (wych. M. Tucka), klasa I - 21 (wych. A. Łuka), klasa ?0? - 19 (wych. M. Mryczko). Łącznie 173 dzieci.
W lutym 1994 na wniosek rodziców uczniów kończących szkołę rozpoczęto starania o powołanie liceum ogólnokształcącego z ukraińskim językiem nauczania. Niestety nie udało się we wrześniu 1994 roku rozpocząć nauki w takim liceum.
W roku szkolnym 1994/95 rozpoczęła naukę w poszczególnych klasach następująca ilość uczniów: klasa VIII - 18 (wych. A. Leskiw, M. Ficak), klasa VII - 16 (wych. A. Bogusz), klasa VI - 22 (wych. A. Saładiak ), klasa V - 16 (wych. B. Biłas), klasa IV - 23 (wych. M. Ficak), klasa III - 26 (wych. M. Tucka), klasa II - 20 (wych. A. Łuka), klasa I - 19 (wych. L. Pilipowicz), klasa ?0? - 16 (wych. M. Mryczko). Łącznie 176 dzieci.
Bardzo ważnym wydarzeniem w tym roku szkolnym było zakupienie, dzięki pomocy rodziców i sponsorów prywatnych, dziewięciu komputerów. Umożliwiło to rozpoczęcie od drugiego półrocza nauki elementów informatyki w pracowni komputerowej.
Kontynuowano starania o utworzenie liceum ogólnokształcącego. Decyzją Kuratora Oświaty w Przemyślu z dnia 12 maja 1995 roku, przy Szkole Podstawowej nr 17, z dniem 01.09.1995 roku powołano Liceum Ogólnokształcące z ukraińskim językiem nauczania w Przemyślu. Obowiązki dyrektora dla obu szkół powierzono dotychczasowemu dyrektorowi SP nr 17. Równocześnie czyniono starania o dobudowanie pomieszczeń dla nowopowstałego liceum. Budowa mogła rozpocząć się pod warunkiem uregulowania sprawy własności działki szkolnej. Przedmiotowa działka była własnością Bractwa św. Mikołaja. Realizacja inwestycji mogła być rozpoczęta dopiero po zrzeczeniu się prawa własności przez Kurię obrządku Greckokatolickiego, co stało się faktem jeszcze w czerwcu 1994 roku (wówczas to Kuria odstąpiła od starań o zwrot rzeczonej działki).
W roku szkolnym 1995/96 skład ilościowy uczniów był następujący: Klasa I LO - 15 (wych. M. Ficak), klasa VIII - 17 (wych. M. Ficak, A. Bogusz), klasa VII - 22 (wych. A. Saładiak), klasa VI - 16 (wych. B. Biłas), klasa V - 24 (wych. A. Leskiw), klasa IV - 28 (wych. I. Drzymała), klasa III - 22 (wych. A. Łuka), klasa II - 21 (wych. L. Pilipowicz), klasa I - 21 (wych. M.. Tucka), klasa ?0? - 19 (wych. M. Mryczko). Łącznie 205 uczniów.
W roku szkolnym 1996/97 ilość uczniów w poszczególnych klasach była następująca: klasa II LO - 15 (wych. M. Ficak, B. Popowicz), klasa I LO - 22 (wych. B. Popowicz), klasa VIII - 22 (wych. A. Saładiak), klasa VII - 15 (wych. B. Komar), klasa VI - 24 (wych. A. Leskiw), klasa V - 29 (wych. I. Drzymała), klasa IV - 21 (wych. A. Bogusz), klasa III - 22 (wych. L. Pilipowicz), klasa II - 21 (wych. M. Tucka), klasa I - 17 (wych. A. Łuka), klasa ?0? - 14 (wych. M. Mryczko). Łącznie 222, w szkole podstawowej 185 dzieci i 37 młodzieży w liceum.
Z utęsknieniem czekano więc na poprawę warunków lokalowych. Na szczęście trwała dobudowa budynku dydaktycznego z salą gimnastyczną, której do tej pory nie było.
W roku szkolnym 1997/98 uczniów w poszczególnych klasach było: klasa III LO - 15 (wych. B. Popowicz), klasa II LO - 20 (wych. B. Popowicz), klasa I LO - 17 (wych. J. Wojtowicz), klasa VIII - 17 (wych. B. Komar, M. Ficak), klasa VII - 25 (wych. I. Drzymała), klasa VI - 29 (wych. I. Drzymała), klasa V - 21 (wych. A. Bogusz), klasa IV - 24 (wych. A. Krawciw), klasa III - 21 (wych M. Tucka.), klasa II - 17 (wych. L. Pilipowicz), klasa I - 13 (wych. M. Steć), klasa ?0? - 19 (wych. M. Mryczko). Łącznie 238, w tym 186 dzieci w szkole podstawowej i 52 uczniów w liceum.
W tym roku szkolnym młodzież licealna naukę pobierała w nowej dobudowanej części budynku. Od 1 stycznia 1998 roku organem prowadzącym szkołę została Rada Miasta Przemyśla. Z dniem 1 września tego roku, uchwałą Rady Miasta Przemyśla z dnia 28 maja 1998 roku połączono Szkołę Podstawową nr 17 i Liceum Ogólnokształcące z ukraińskim językiem nauczania w Zespół Szkół Ogólnokształcących nr II i nadano mu imię Markiana Szaszkewicza. Obowiązki dyrektora powierzono ponownie Julianowie Bakowi, do czasu ogłoszenia konkursu.
Rok szkolny 1998/1999 to już pełne liceum (wszystkie cztery klasy), a w Zespole Szkół ilość uczniów w poszczególnych klasach wynosiła: klasa IV LO - 15 (wych. B. Huk), III LO - 20 (wych. B. Popowicz), klasa II LO - 17 (wych. J. Wojtowicz), klasa I LO - 23 (wych. M. Ficak), klasa VIII - 27 (wych. I. Spolska-Oniszko), klasa VII - 29 (wych. I. Drzymała), klasa VI - 21 (wych. M. Chaszczyn), klasa V - 24 (wych. A. Krawciw), klasa IV - 21 (wych. A. Leskiw), klasa III - 17 (wych. L. Pilipowicz), klasa II - 15 (wych. M. Steć), klasa I - 21 (wych. M. Tucka), klasa ?0? - 12 (wych. M. Mryczko). Łącznie 262 dzieci i młodzieży (75 w liceum i 187 w szkole podstawowej).
W listopadzie 1998 roku, podczas dorocznego Święta Szkoły, oddano do użytku salę gimnastyczną. Szkoła otrzymała też swój sztandar. W tym roku szkolnym zaszła zmiana na stanowisku dyrektora. Julian Bak odszedł na emeryturę, a po konkursie, w którym jedynym kandydatem była Maria Tucka, jej powierzono to stanowisko na okres od 1 marca 1999 do 30 sierpnia 2000 roku. Pierwsza matura w szkole zakończyła się pomyślnie dla wszystkich 15 uczniów klasy IV liceum. Pierwsi absolwenci w większości dostali się na wyższe uczelnie.
W wyniku reformy oświaty (rok szkolny 1999/2000) w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr II powstała pierwsza klasa gimnazjum. Ponadto były cztery klasy licealne, klasy I-VI i VIII szkoły podstawowej oraz oddział przedszkolny. Liczba uczniów w poszczególnych oddziałach wynosiła: klasa IV LO - 20 (wych. B. Popowicz), klasa III LO - 15 (wych. J. Wojtowicz), klasa II LO - 25 (wych. M. Ficak), klasa I LO - 27 (wych. I. Spolska-Oniszko), klasa I gimnazjum - 21 (wych. M. Chaszczyn), klasa VIII - 30 (wych. I. Drzymała), klasa VI - 23 (wych. A. Krawciw), klasa V - 22 (wych. A. Leskiw), klasa IV - 18 (wych. O. Tucka), klasa III - 16 (wych. M. Steć, N. Rybka), klasa II - 22 (wych. M. Choma), klasa I - 14 (wych. L. Pilipowicz), klasa ?0? - 13 (wych. M. Mryczko). Łącznie 266 uczniów - 87 w liceum, 21 w gimnazjum oraz 158 w szkole podstawowej. Wszyscy uczniowie IV klasy liceum zdali egzamin dojrzałości. Spośród 20 absolwentów 16 zostało studentami uczelni wyższych, a dwoje trafiło do Nauczycielskiego Kolegium Językowego.
W czerwcu 2000 roku odbył się konkurs na stanowisko dyrektora w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr II. Spośród dwójki kandydatów Maria Tucka i Piotr Pipka, ten ostatni wygrał i od 1 września 2000 roku jemu powierzono to stanowisko.
Nie można pominąć działalności artystycznej prowadzonej od 1991 roku. Aktualnie w szkole działa zespół taneczny (kilka grup wiekowych), grupa flecistów, chór liceum, licealny kabaret a także kółko plastyczne. Ponadto uczniowie szkoły są członkami Młodzieżowej Kapeli Bandurzystów ?Przemyśl? działającej przy Związku Ukraińców w Polsce. Działające aktualnie i wcześniej zespoły artystyczne, zdobywając nagrody i wyróżnienia, brały udział w przeglądach wojewódzkich, dorocznych przeglądach ukraińskich zespołów dziecięcych w Koszalinie i Elblągu, Festiwalach Kultury Ukraińskiej w Przemyślu i Sopocie. Ponadto zawsze uświetniają swoimi występami uroczystości mniejszości ukraińskiej w Przemyślu i innych miastach.
W każdym roku szkolnym odbywało się kilka wycieczek szkolnych. Tradycyjnie dla uczniów klasy VIII organizowano co roku wycieczkę do Kijowa. Wspomnimy tylko niektóre wyjazdy: Beskid Niski i Słowacja (kl.V i VI, r. szk.91/92), wyjazd (7 czerwca 1996) do Łańcuta na spotkanie z Prezydentem Ukrainy, Kotlina Kłodzka (wrzesień 1996, LO), Praga-Monachium-Wiedeń-Bratysława (maj 1997, LO), Włochy (Rzym, Pompeje, Asyż, San Marino, Florencja, Wenecja) (maj 1998, LO), Szlakiem Tysiąclecia Państwa Polskiego (1998, klasa VII), Trójmiasto (1998, klasa VI), Słowacja (1998, klasa III), Karpaty na Ukrainie (1999, LO), Węgry-Słowacja-Ukraina (1999, klasa VII), Krym (wrzesień 2000, LO). Ponadto odbywały się wyjazdy krótsze do okolicznych, atrakcyjnych turystycznie miast oraz do Lwowa (np. jednodniowe wyjazdy do teatru, muzeów itp.). Organizowano także szkolne biwaki w Kopysnem i Posadzie Rybotyckiej.
Uczniowie biorą także udział w olimpiadach przedmiotowych, zawodach sportowych i wielu innych imprezach kierowanych do młodzieży szkolnej.
opracowanie Bogdan Popowicz
|